1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
САУАЛНАМА
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Еуропа болсын, оның ар жағындағы АҚШ болсын, ешқайсысының «Қазақстанды көтерейік, гүлдентейік» деген титтей де ойы жоқ. Мұнда олар «Қазақстанды пайдаланайық» деген оймен ғана келеді. Барлық жерде жаулап алды. Пайдаланды да, тастай салды. Тыржалаңаш шешіндіреді де, жібере салады. Соны ұғуымыз керек.
Автор: Тоқтар Әубакіров, ғарышкер
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №8 (15986) 29 қаңтар, бейсенбі 2015
МАЙНА КИАИ МАҚТАП ОТЫРЫП МАҚТАМЕН БАУЫЗДАДЫ
БҰҰ-ның бейбiт жиындар өткiзу және еркiн жиналу құқығы жөнiндегi өкiлi Майна Киаи бiрнеше күннен берi Қазақстанда жүр. Кең молынан пiшiлген ала шапаны бар өкiлдiң бұл келiсi “билiктегi кейбiреу­лердiң” жүйкесiне салмақ түсiре бастағандай...  Майна Киаи қаңтардың 23-24-iнде Маңғыстау облысын аралап, Жаңаөзен қаласына барды. Жаңаөзен қаласында оққа ұшқан мұнайшылардың туыстарымен және iстi болғандармен кездестi.

Мұнайдың құны түскелi қазақ билiгiнiң құты қашты. Әйтпесе артының жыртығына қарамай, далбаңдап шаба беруi мүмкiн едi. Әңгiменiң үлкенi сол, ЭКСПО иек астына келгенде дағдарыс желкеден алды. Ендiгi мәселе – үнемдеу. Бiрақ осы үнем деген дүние қабырғасы ырсиған халықтың қалтасына салмақ болып түскелi тұр. Ал Қытай қайтедi? Қытай басшылары қазақ шендiлерi құсап, айыппұлды өсiрiп, салықты кө­бейтiп, жұрттың несiбесiне жабыспайды.

“...Бұл – Шекара қызметiндегi кемшiлiктердi жасырып-жабу үшiн жасалған саяси тапсырыс. Мұны мемлекет басшысы бiлмейдi. 2013 жылы мемлекет басшысы маған тапсырма берiп, Шекара қызметiне мұқият әрi толық сараптама жүргiзудi тапсырған. Мен бұл жұмысты атқардым және мемлекетiмiздiң қауiпсiздiгiне керi әсер ететiн көптеген кемшiлiктердi анықтадым. Бұл жөнiнде басшылыққа мәлiмдедiм.

Энергетика министрi Владимир Школьник елiмiздегi жанар-жағармай бағасының алдағы уақыттарда да төмендеуi мүмкiн екенiн айтты. Сондай-ақ, ол мұнай өнiмдерi бағасының құлдырауы отандық мұнай өңдеу зауыттарын тоқтатуы мүмкiн деген болжамын да жасырмады. Яғни, Ресейден тасымалданатын арзан мұнай өнiмдерiнiң салдары бiздегi зауыттар ғана емес, ел экономикасын да оңдырмайды. 

Украинаның оңтүстiк шығысында болып жат­қан қақтығыс бүгiнде сепаратистер мен Киев арасындағы соғыс емес, Ресей мен Украина арасындағы соғыс екенiн әлемнiң бәрi бiлiп, мойындап отыр. Бiрақ Путиндi тежейтiн, оның агрессиясын тоқтататын қауқар ешкiмнiң қолында жоқ болып шықты.

Тәуба деймiз, қазағымыздың дiни танымы өсiп, рухани сауаты ашылып келедi. Мұнда оқыған, тоқыған, ислам жолында адал қызмет жасап жүрген имамдарымыздың сiңiрген еңбегi де баршылық. Сөзi мен iсi қабыспайтындар өздерiн күлкiге қалдырса, дiнiмiз­дi де тәлкекке ұшыратқандай болады. Осыдан абайласақ екен.

ОҢТҮСТIКТЕ ҰҚК ТӨРАҒАСЫ МЕН БАС ПРОКУРОРДЫҢ ПIКIРIМЕН САНАСПАЙДЫ
 
Былтыр тамызда үкiметте болған ауыс-түйiстен берi шымкенттiк шенеунiктер әлi есiн жия алмай жүр. Облыс әкiмдiгiнiң құрамындағы басқармалар қысқарып, бiр-бiрiне қосылып, сапырылысып жатыр. Жаңа жылдан бастап жаңадан тағы екi басқарма құрылды, бiр басқарманың құзыры күшейдi. Мұның алдында бiрнеше басқарма қысқарған едi.

Биыл қазақ хандығының 550 жылдық мерекесiн тойлаймыз деген билiктiң биiк уәдесiнiң ойдағыдай орындалуын асыға күтiп жүрген алаш жұртының мен де бiр алакөңiл азаматымын. Ала­көңiл болуымның себебiн де өздерi­ңiз­ге ақтарып салайын, ағайын. Өйт­кенi берiдегi Қазақстанның, әрiдегi қазақ жұртының, Алаш ұрпағының тарихын әр кезеңнiң төбемiзден төнген төрдегi төрелерi

Үкiмет басындағылар Қазақстанның дамуын Өзбекстан сияқты елдермен салыстырып, қарқынды дамып жатқанын жиi айтады. Сол Өзбекстанмен өзiмiздi салыстырып көрсек, Өзбекстанның халық саны 1991 жылы 20 млн. 708 мыңды құраса, 2012 жылғы 1 қазандағы дерек бойынша 29 млн. 874 мың болыпты. Биылғы жылдың соңына қарай 32 млн.-ға жететiнiн ескерсек, 23 жылда Өзбекстан халқы 12 млн.-ға көбейдi.

Қытайда 1,5 миллионнан астам қандастарымыз тұрады. Өкiнiшке қарай, олар қанша тырысқанымен, Қазақстанға қоныс аударуға келгенде, алуан түрлi кедергiлерге тап болып, қиналып жүр. Ал көшiп келгеннен кейiн оларға берiлетiн бiр реткi көмекақы, тұрақты тiркеуге тұру, азаматтық алу, квота және жер алу сияқты жақтарда қағазбастылыққа салынып, табанынан тозып, жүйкесiн құм қылуда.

Мен Алматыға Ақтөбеден 2002 жылы көшiп келген едiм. Ол жақта мұғалiм, мектеп директорының орынбасары, мектеп директоры қызметiн атқарғам. 2004 жылы Алматы облысы, Талғар ауданы оқу бөлiмiне жұмысқа қабылдауды өтiнiп арыз бердiм. Аудандық бiлiм беру орталығының бастығы: “Ағай, мен қазiр демалысқа кетiп барамын, кадр бөлiмiне тапсырыс берейiн, тамыз айында келiп бiлерсiз” деген. Мәз болып кете бардым.

Сағынышпен күткен тұңғыш баламыз 2011 жылдың 2 мамырында дүниеге келдi. Өкiнiшке қарай, босану кезiнде болған қиындықтар салдарынан ұлымызға перзентханада “ауыр дәрежелi асфексия, бас миының ишемиясы, миға қан құйылу, қарынша iшiне қан құйылу, бас миының iсiнуi, тырысу синдромы, бастың терi iшiлiк гематомасы (Асфекция тяжелый степени, ишемия головного мозга, нетравматическое кровоизлияние ЦНС в мозг ВЖК?

...Бiз бақытсыз буынның адамдарымыз. Бiздiң қатарларымыздың көрмеген қиыншылықтары жоқ. Мысалы, орыс тiлiн бiлмегендердi жұмысқа алмаған оқиғалардың талай куәсi болдық. Қалада қазақтарға үй тисе, бi­рiншi қабаттан немесе бесiншi қабаттан тиетiн. Менiң балалық кезiмде тұрған жерiмiзде қазақша үш-ақ сынып, ал орысша 10 сынып болды.
Құрметтi “Жас Алаш”! Қолыма қалам алып, сiздерге хат жазуға интернеттен оқыған “В Казахстане нет служебного романа, там работают одни родственники” деген сөйлем себеп болды. Мұнда шындық бар. Қазақта “Бiр кiсi таққа отырса, қырқы атқа отырады” деген мақал тағы бар.

Жақында “Жас Алаш” газетiнде Назерке Саниязованың “Шаң жұтып, батпақ кешiп” (№4, 15 қаңтар, 2015 жыл) деген мақаласы жарық көрген едi. Онда Қазалы қаласының жолдары туралы мәселе көтерiлген болатын. Негiзiнен жөнделетiн көшелер халықтың көп жиналатын, әлеуметтiк нысандар орналасқан қаланың орталық көшелерiне және ауыз су құбыры қамтамасыз етiлген көшелерге бiрiншi кезекте асфальттау жұмыстары жүргiзiледi.

“Жас Алаштан” “Келiн мен күйеу төрге шықпас” (№2, 8 қаңтар, 2015 жыл) деген мақаланы оқыдым. “Келiн мен күйеубаланы төрге шығару – кесiрлiктiң бастауы”. Осыны түсiндiретiн енелердiң барына шүкiр. Түсiнген келiндер болса, қанеки. Бiздiң отбасымыздағы төр – келiндiкi. Менiң де шешем келiндерiн төрге емес, төбесiне отырғызды. Соны түсiнiп жатқан келiндер жоқ. “Төр – қасиеттi орын”. Осы сөздiң қадiрiн жоғалтпасақ екен.
Анам Ғайнижамалдың рухына арнаймын. Автор 
Қуанышымда шек жоқ. Дүниеге көп күттiрiп, сағындырып екiншi немерем де келдi. Қыз бала! Көңiлiм көтерiңкi, ыңылдап ән салып қоямын өзiмше. Нәрес­те­нiң перзентханадан алып шықпаққа қажеттi анау-мынау жөр­гек-жөпсiндерi бiрнеше қайтара жуылып, үтiктелiп, қатталып, сөмкеге салынғалы қашан. Оның қонақ бөлмесiндегi үстелдiң үстiнде тұрғанына да бiраз уақыт болды. Үлкен немерем де көңiлдi.

Соңғы кездерi қоғамда әншi, асаба, жалпы, өнерiн саудалап жүрген әртiстердiң ендiгi жерде салық төлейтiнi жөнiндегi мәселе көп талқыланып жүр. Әрине, бұл тақырыпта әркiм өз ойын айтуға құқылы. Дегенмен де “Жан бермек оңай емес” демекшi, салық төлеу өнер адамдарының алқымынан алған сияқты, тордағы балықтай тулап, бұл заңның дұрыс емес екенiн дәлелдеп бағуда.

 Қаңтардың 1-iнен бастап Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану мұражайына қара құлып салынды. Қаланың ескi бөлiгiнде орналасқан бiр ғасырға жуық тарихы бар ғимаратта өрт қауiп­сiз­дiгi ережелерi сақталмаған. Төтенше жағдайлар жөнiндегi департаменттiң тексеру қорытындысында ағашпен қапталған қабырғалардың ескiргенiн, электр желiлерiнiң тұйықталу қаупi зор екенi баса көрсетiлген.

Саханың сақасы жұлып түстi
Бәсекелестiк жағынан әлем чемпионатынан кем соқпайтын Иван Ярыгин атындағы халық­аралық турнир мәресiне жеттi. Еркiн және әйелдер күресiнен ұйымдастырылатын додаға бiздiң елден сырт Ресей, Беларусь, Болгария, Иран, Финляндия, Түркия, Кипр, Моңғолия, Жапония, Грекия, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжiкстан, Канада, Латвия, Қытай һәм АҚШ-тың балуандары қатысты. Құрама бапкерлерi жыл басындағы айтулы белдесуге ұзын-ырғасы 42 балуан ертiп барған-ды. Ерлер мен қыздардың екi қола медальдi мiсе тұтуына тура келдi. 
ЕКI АЛТЫН ЕҢСЕМIЗДI ТIКТЕДI
Словакияның Осрблье таулы аймағында шаңғы мен биатлоннан қысқы универсиада ойындары өтiп жатыр. Биатлоннан 10 шақырымға спринттiк жүйiткуде үш жүлденi де ресейлiктер олжалады. Қазақ елiнiң биатлоншылары арасынан тек Максим Браун ғана тәуiр нәтиже көрсетiп, 7-орынды қанағат тұтса, Василий Подкорытов 9-сатыға тұрақтады.
16 АЙЛЫҚ НӘРЕСТЕ ӘПКЕСIНIҢ АЛҚАСЫН ЖҰТЫП ҚОЙЫПТЫ
Қолына тиген нәрсенi аузына салатын кiшкентай балалардың әдетi. Түйме, түйреуiш, қаламсаптың басына дейiн жұтып қойып жатқандар бар. Жақында Сауд Арабиясында осындай бiр келеңсiз оқиға болды. Джидда универси­тетiне қарасты аурухананың дәрiгерлерi 16 айлық баланың өңешiнен сусор­ғыш Боб (“Сусорғыш Боб Шаршы шалбар” мульт­фильмiндегi) пiшiндегi алқа тапты. Дәрiгерлер бiрден баланың өңешiн рентгенге түсiредi.