1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
«Еш уақытта қазақ... қазақ мемлекет болған жоқ, себебі шекарасы болған жоқ».  --- «Қытай Халық Республикасы рапс пен соя секілді жемшөп дақылдарын егу үшін бізден 1 млн. га жер сұрап отыр».
«Азаттық» радиосы
Автор: Н.Назарбаев, ҚР президенті
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №78 (16160) 29 қыркүйек, бейсенбі 2016
СӨЗ БОСТАНДЫҒЫНА ҚАРСЫ СОТ
Қазақстан Журналистер одағының төрағасы Сейiтқазы Матаевтың соттағы соңғы сөзi
9 ай бойы қаржы полициясы, прокуратура және соттар Матаевтардың журна­листiк отбасына бұрын-соңды болмаған қысым жасап келедi. 2016 жылдың 13 қаңтарында бiр мезетте билiк орындары тарапынан қуғындау басталды. Алдымен бiз­дi 300 миллион теңге көле­мiнде бюджет қаржысын жымқырдыңдар деп айыптады. Кейiн бұл сан 450 млн теңгеге жеттi. Сосын 1,5 млрд теңге шамасында табыс тапты-мыс деген желеумен 680 миллион теңгеге өсiрдi.
МАТАЕВТАРДЫҢ ҚОРҒАУШЫЛАРЫ СОТТА ОСЫНЫ АЙТТЫ
27 қыркүйекте Астанада жалғас­қан Қазақстан Журналистер одағының төрағасы Сейiтқазы Матаев пен оның ұлы, “ҚазТАГ” ақпарат агент­тiгiнiң бас директоры Әсет Матаевтың сотында әкелi-балалы Матаевтардың соңғы сөзi тыңдалды. Есiл аудандық сотындағы отырыс жарыссөзден басталды. Матаевтар келтiрiлген зиянды өтеу туралы шағым арызбен келiспейтiндерiн мә­лiмдедi.
ЕАЭО-ға артқан үмiт ақталмады
Экономист, бұрынғы инвестициялар және даму вице-министрi Рақым Ошақбаевтың пiкiрiнше, Қазақстанның Еуразиялық экономикалық одаққа артқан үмiтi әзiрше ақтал­ған жоқ. Бұл туралы өз ойын ол Kazakhstan Growth Forum-да мәлiмдеген. “Қазақстан мен ЕАЭО елдерi арасындағы өзара сауда-саттық, экспорт төмендедi. Егер Кеден одағына дейiнгi жағдайды 2015 жылмен салыстырар болсақ, бiздiң экс­порт 18,5 пайызға құл­ды­рады”, – дедi экономист.
БЮДЖЕТТIҢ 13 МИЛЛИАРД ТЕҢГЕСI ТАЛАН-ТАРАЖҒА ТҮСТI
Өткен аптада мемлекеттiк хатшы Гүлшара Әбдiқалықова сыбайлас жемқорлыққа қарсы iс-қимыл мәселелерi жөнiндегi комиссияның отырысын өткiздi. Осы жиында 2010–2014 жә­не 2015–2019 жылдары жүзеге асуы тиiс индустриалы-инновациялық бағдарламалар­ға бюджеттен қомақты қаражат бөлiнгенi ай­тыл­­ды. Басқосуда мемлекеттiк хатшы бағдарламаға бюджет есебiнен берiлген мол қар­жының 13 миллиард теңгесi талан-таражға түскенiн жасырмады.

Асып-тасқаннан ба, әлде әлдебiреуге әлдененi меңзегiсi келе ме, әйтеуiр Қазақстанның полицей­лерi “өнер” шығарып жатыр. Соңғы бiрер күннiң өзiнде екi бiрдей құзырлы органның өкiлi ел назарына ерекше iлiндi. “Суы қызып кеткен” бiрi көлiктен түспей-ақ, кiшi дәретiн көшеге ытқыта салуды жөн санапты. Екiншiсi қызметтiк көлiгiн өзге көлiктiң артына “шаптап” тастаған. Суретi мен бейнебаяны әлеуметтiк желiнi кезiп жүрген екi оқиға да жұрттың жағасын ұстатты

Алматы облысында қаскөйлердiң қолынан қаза тапқан үш ағайындының туыстары “қылмысты екi адам жасады” дегенге сенбейдi. Бұл туралы ҚазАқпарат тiлшiсiне марқұм Мұқият Зарылханның туған ағасы Адал Зарылхан айтқан. Адалдың айтуына қарағанда, оның қаза болған туыстары оңайшылықпен дес бермейтiн, қарулы азаматтар бол­ған. “Олар өз қолдарын өздерi байлап бермесе, екi адамның күшi үш адамға қалайша жетедi? Бұл тiптi миға сыймайтын дүние”, – дейдi кө­зiне жас ала отырып

Сейсенбiде, Парламент үйiнде Жер туралы заң жобасы талқыланды. Оған қоғам өкiлдерi де қатысты. Ж.Дүйсенбин басқарған жұмысшы тобындағы жиында Қазақстанның Халық жазушысы, Түркi әлемi зиялылар одағының төрағасы, Жер комиссиясының мүшесi Мұхтар Шаханов сөз сұрады. Ұлт патриоттарының көшбасшысын сөйлетпеуге қанша тырысса да, айтылуы тиiстi жайттар депутаттар назарына бәрiбiр iлiктi. Ақын сөзiне сiз де көңiл аударыңыз, қадiрлi оқырман.         

Маңғыстаудың Қарақия ауданында тұрып жатқан оралмандар баспаналарының сапасыздығына шағымданады. Соңы құрдымға кеткен “Нұрлы көш” бағдарламасы бойынша салын­ған үйлердiң астын термит кернеп, қабырғалары жарылып, құлап жатыр. Баспананың құнын төлеп, жамап-жасқап алуға жұмыссыздық пен қаржының жоқтығы қолбайлау болып отыр. Қарақия ауданы орталығы Құрықтан жетi шақырым әрiректе Аппақ деп аталған ауылдың бой көтергенiне жетi жыл өтсе де өзгерiс жоқ.
Қазақстан Республикасының президентi Нұрсұлтан Назарбаев жұмыс бабындағы сапармен Ақмола облысында болды. Елбасы сапары аясында Қазақстан Тәуел­сiз­дiгiмен құрдас “Көкшетау минералды сулары” акционерлiк қоғамында жаңа инновациялық желi iске қосылды. Өткен жылы қолға алын­ған бұл жобаға 3,7 миллиард тең­ге қаржы жұмсалған және көп­теген жаңа жұмыс орнын ашу­ға мүмкiндiк туған. Жаңа өн­дi­рiстiк желi алкогольсiз сусын дайындаудың барлық ай­на­лымында кластерлiк
МИНИСТРДIҢ ТIЛ ЖАНАШЫРЛАРЫНАН СЕСКЕНЕТIН ЖӨНI ЖОҚ
Бiлiм министрлiгiнiң халықтың үнiне құлақ аспай, асығыс қолға алған “үштiл­дiлiк” саясаты қоғамда үлкен наразылық тудырғаны аян. Бұл ана тiлiмiздiң ғана емес, ұлт ұрпағының, қазақ ғылымының, жалпы, қазақ ұлтының болашағына балта шабу екенiн зиялы қауым өкiлдерi ашық айтып та жүр. Осы орайда, “Жас Алаш”, “Трибуна – Саяси қалам” газеттерi де үздiксiз дабыл қағып, мұндай солақай реформаға жол беруге болмайтынына жұрт­шылық назарын аудартудан танған емес.

“Салафилiкке тыйым салу керек!” деп, бiздiң бiр топ зиялылымыз мемлекет басшысына ашық хат жазды, ол бiрсыпыра газеттерде басылды да. Содан кейiн “Салафилiк ағымға заңмен тыйым салынады екен, депутаттар заң жобасын талқылап жатыр...” деп естiдiк. Осы бiр-екi күнде “Салафилiк ағымға тыйым салынбайтын болыпты! Парламент бұл жөнiнде заң қабылдамайды екен” деп естiдiк.

Балаларды балабақшадан, 1-сыныптан бастап ағылшын тiлiнде оқыту мәселесi қоғамның наразылығын тудырғанымен, мектеп бағдарламасына енiп кеттi. Мектеп жасына жеткен баланың иығына ауыр жүк түстi. Тiптi мектепке дейiнгi дайындық тобындағы балалардың оқымайтын сабағы жоқ. Әр жерден қосылған пәндер саны өте көп. Негiзгi пәндер – сауат ашу, математика, жаратылыстануды айтпағанның өзiнде

Атағы алты алашқа жайылған билердiң бiрi – Баянауыл өңiрiнiң тумасы Найзабекұлы Үкiбай би. Үкiбай би 1794 жылы қазiргi Павлодар облысына қарасты Баянауыл ауданындағы Сабындыкөл маңында дүниеге келiп, 1859 жылы осы өңiрде қайтыс болған. Үкiбай балалық шағында атасы Өтеудiң әңгiме­лерiн тыңдап өскен. Есейе келе ауыл ақсақалдарының сөзiнде айтылған мақал-мәтелдер мен қызықты жайт­тарды зейiн қойып тыңдауды машық етедi

Жақында Астанада “Қызылорда облысының ауыл шаруашылығы жәрмеңкесi” өттi. Бұған аралдықтар да артынып-тартынып барды. Өздерiмен бiрге 5 тонна тұз, 10 тонна балық, сондай-ақ 1 тоннадан астам жылқы етi мен 360 литр шұбат, 200 келi құрт, iрiмшiгiн апарды. Бұл өнiмдер ол жерде өзiнiң құнынан 15-20 пайыз төмен бағамен сатылды.

Бұл – болған оқиға. Оқиғаны маған баян еткен қарияның жасы қазiр 82-де. Әлi де тың. Ендi қария айтқан оқиғаға құлақ түрелiк: “...1941 жыл. Желтоқсан айы. Жер бе­тiн ақ мақтаға орап қойғандай. Жасым ол кезде алтыда едi. Анам е­рте тұрып жұ­мысқа кет­тi. Мен терезенiң алдында қарным шұрқырап, тамақ iшкiм келiп, әлiм құрып отырмын. Бiр кезде төзiмiм таусылып, Ертiс өзенiнiң жағалауында тұратын әпкемнiң үйiне бармақ болып, қалың киiнiп жолға шықтым.
Ақсүмбе елдi мекенiндегi (Созақ ауданы, Қаратау ауылдық округi) “Ақбикеш” мұнарасы Оңтүстiк Қазақстан облысы әкiмдiгiнiң 2010 жылғы 9 маусымдағы арнайы қаулысымен ХIII-ХIV ғасырдағы қала құрылысы және сәулет ескерткiшi ретiнде мемлекеттiк тiзiмге енгiзiл­ген. Тарихи деректерде «Ақ­бикеш» мұнарасын ХIII ға­сырда Дештi-Қыпшақ қарауылдық мұнара ретiнде салдырғаны жазылған. Мұнара биiк жерде, таудың төменгi қабатында орналасқан. Кезiнде биiк­тiгi 24 метр болатын қарауылдық мұнара қазiргi таңда 13 метр шамасында. Лайдан тұрғызылған.

Кезiнде карта ойнап отырғанымызды көрген әжелерiмiз “Тәйт, шошқаның iшегiн аршымай! Құмар ойынның күнәсi ауыр” деп зекiп тастаушы едi. Нашақорлық, iшiмдiкке салыну дертiнен кем түспейтiн құмар ойын ойнау қанымызға сiңiп бара жатқандай. Ойынның бұл түрi ауырдың астымен, жеңiлдiң үстiмен жүруге бейiмделген жастарымыздың санасын улап жатыр.

Тоталитарлық жүйенiң бiр белгiсi – жабық мұрағат қорлары. Халыққа танысуға берiл­мейтiн тарихи фактiлер. Халықтан алшақтаған билiк осы әрекетi арқылы өзiнiң жалған бет-бейнесiн жасайды. Кеңестер одағындағы сталиндiк билiк осы жолмен жүрдi. Дегенмен, уақыт – төрешi. Жабық қорлардың шетi ғана ашылып едi, әлгi жалған бет-бейнеден ештеңе де қалмады. Тоталитарлық жүйенiң жетi қат жер астына жасырған құпияларының бiрi – қазақ ұлт-азаттық қозғалысы туралы ақиқат

Рио-де-Жаней­ро­дағы ХV жазғ­ы  Паралимпиада ойындарында 100 метр қашықтыққа еркiн стильмен жүзуде ел қоржынына алтын медаль салған Зүлфия Ғабидуллинаны жамбылдықтар Тараздың әуе­жайын­да құшақ жая қарсы алып, құрмет көрсеттi. Же­ңiм­пазды Жам­был облысының әкiмi Кәрiм Көкiрекбаев құттықтап, алдағы уа­қыт­та облыс орталығынан “Бином” ЖШС зәу­лiм үй салып бере­тi­нiн мәлiмдедi. Ал “Халық банкiнiң” жергiлiктi филиалы 3 млн теңгенiң сертификатын табыс еттi

“ЕКI ШЫЛБЫРДЫ ҰСТАУ ҚИЫН МАҒАН”
Футзалдан елiмiздiң ұлттық құрамасы Колумбияда өтiп жатқан әлем чемпионатының топтық кезеңiнен шыққанымен, ширек финалға өтер тұста ұтылды. Бiздiң жiгiттердi 5:2 есебiмен жеңген Испания құрамасының атағынан ат үркедi. Еуропа чемпионатының жетi дүркiн чемпио­ны, әлем чемпионатында 2 мәрте олжа салған ұжым – осы Испания.